Một giấc ngủ dễ chịu và chất lượng có thể đem đến nhiều ích lợi cho sức khỏe cho chúng ta. Giấc ngủ sâu giúp giảm stress sau một ngày dài mệt nhọc, tăng cường hệ miễn nhiễm và duy trì trọng lượng thân thể ổn định. Nhưng nếu ngủ quá nhiều so với thời gian cần thiết thì các ích lợi mà giấc ngủ đem đến có còn không?
Sự thật là giấc ngủ có thể tác động đến cân nặng của bạn. Bởi vì lúc thiếu ngủ, nhiều khả năng bạn sẽ uống một ly cà phê sữa lớn để tỉnh táo. Bạn cũng dễ bỏ tập thể dục vì quá mệt, thức khuya vì cảm thấy no một cách khó chịu sau bữa tối muộn. Những người ngủ quá nhiều trong một thời gian dài có tỷ lệ tăng cân lên tới 21% so với người có giấc ngủ điều độ. Không chỉ có thế, việc ngủ nhiều còn có thể dẫn tới các vấn đề về thần kinh và tim mạch.
- Bộ não và giấc ngủ
Thiếu ngủ khiến bộ não ngừng hoạt động ở thùy trán - nơi tập hợp ra quyết định và kiểm soát xung động, từ đấy đưa ra các quyết định sai trái. Tương tự khi say rượu, bạn không có đủ tinh thần minh mẫn để quyết định đúng đắn nếu thiếu ngủ.
Lúc bạn quá mệt mỏi, hệ tâm thần tưởng thưởng (reward center) của não bộ bị kích thích, buộc phải tìm kiếm thứ gì đấy để cảm thấy tốt hơn. Cho nên, dù bạn có thể kềm chế cơn thèm ăn lúc được ngơi nghỉ đầy đủ thì bộ não thiếu ngủ cũng sẽ rất khó từ chối các miếng ăn ngọt.
- Ngủ và trao đổi chất
Giấc ngủ giống như dinh dưỡng cho não. Phần đông mọi người cần ngủ nhiều từ 7 - 9 tiếng mỗi đêm. Nếu ngủ ít hơn mức đấy, thân thể của bạn sẽ phản ứng theo cách mất kiểm soát, tức là chẳng thể nào cố gắng ăn kiêng được. Mặt khác, ngủ quá ít sẽ kích hoạt cortisol tăng đột biến. Hormone căng thẳng này báo hiệu cơ thể tiết kiệm năng lượng để phân phối năng lượng cho các giờ thức giấc.
Chỉ trong vòng 4 ngày ngủ không đủ, khả năng cơ thể xử lý insulin - một hormone cần thiết để biến đổi đường, tinh bột và thực phẩm khác thành năng lượng - sẽ trở nên tồi tệ. Cụ thể là độ nhạy cảm với insulin sẽ giảm hơn 30%. Khi không đồng ý tốt với insulin, cơ thể bạn sẽ gặp vấn đề trong việc xử lý chất béo từ máu, cho nên sẽ được lưu trữ lại dưới dạng mỡ. Chẳng phải ngủ nhiều có giảm cân đáng kể, nhưng ngủ quá ít sẽ cản trở sự trao đổi chất và góp phần làm tăng cân.
- Một số nguyên nhân khiến bạn ngủ nhiều
Hầu hết mọi người cần ngủ nhiều từ 7 - 9 tiếng mỗi đêm. Nếu ngủ ít hơn mức đấy, cơ thể của bạn sẽ phản ứng theo cách mất kiểm soát, nghĩa là chẳng thể nào quyết tâm ăn kiêng được. Có rất nhiều lý do khiến bạn kéo dài giấc ngủ của mình. Có thể là vì bạn vốn thích các giấc ngủ dài để lấy lại năng lượng đã tiêu hao hoặc không ngủ đủ giấc vào đêm trước.
Hội chứng Hypersomnia (Hội chứng ngủ quá nhiều): Đây là một trong các hội chứng hiếm gặp khiến người bệnh có những giấc ngủ kéo dài vào ban đêm và hay cảm thấy buồn ngủ, uể oải vào ban ngày. Hypersomnia còn khiến cho người bệnh cảm thấy lo âu, thiếu năng lượng và gặp những khó khăn về trí nhớ.
Tác dụng của thuốc hoặc chất kích thích: bên cạnh các hội chứng về giấc ngủ, việc sử dụng những loại thuốc chống trầm cảm, thuốc ngủ hoặc những chất kích thích như rượu, bia cũng có thể khiến giấc ngủ của bạn kéo dài hơn bình thường. Ngưng thở lúc ngủ: Đây là một hội chứng khiến người bệnh ngừng thở một thời gian ngắn lúc ngủ. Việc này khiến giấc ngủ bị đứt quãng thành nhiều giấc nhỏ làm người bệnh muốn ngủ nhiều hơn.
- Một số tác hại của việc ngủ quá nhiều
Trầm cảm: Chúng ta thường nghe nói mất ngủ hay thiếu ngủ sẽ dễ tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm nhưng thật ra khi bạn ngủ quá nhiều thì cũng có thể mắc chứng bệnh này. Khoảng 15% số người mắc bệnh trầm cảm ngủ rất nhiều và việc này có thể khiến căn bệnh của họ dần nặng hơn.
Đau đầu: việc giấc ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng lên một số chất dẫn truyền tâm thần nhất mực bao gồm cả serotonin nên các người ngủ quá nhiều thường dễ bị các chứng đau đầu. Ngoài ra, việc ngủ quá nhiều vào ban ngày và ngủ ít đi vào ban đêm cũng có thể khiến bạn bị đau đầu vào buổi sáng.
Tiểu đường: nghiên cứu đã chỉ ra rằng lúc bạn ngủ quá nhiều hoặc ngủ không đủ giấc thì nguy cơ mắc bệnh tiểu đường của bạn sẽ tăng cao. Bệnh tim: Theo nghiên cứu, các người phụ nữ ngủ từ 9-11 tiếng mỗi đêm thường có 38% nguy cơ mắc phải những bệnh về tim hơn các phụ nữ có thời gian ngủ đều đặc.
Tỷ lệ tử vong cao: các người ngủ từ hơn 9 tiếng mỗi đêm thường có nguy cơ tử vong cao hơn những người ngủ từ 7-8 tiếng. Việc ngủ quá nhiều có thể dẫn đến trầm cảm và tương tác xã hội thấp. Vì vậy, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của chúng ta dẫn đến tỉ lệ chết cao hơn so với những người có chế độ ngủ hợp lý.
Ảnh hưởng cân nặng: lúc chúng ta rơi vào giấc ngủ thì các hoạt động tuần hoàn và trao đổi chất của thân thể sẽ bị giảm xuống mức tối thiểu. Việc này có thể ảnh hưởng tới quá trình trao đổi chất và dẫn tới giai đoạn kiểm soát cân nặng bị rối loạn. Nếu dành quá nhiều thời gian cho việc ngủ thì những hoạt động thể thao, vui chơi khác sẽ bị giảm thiểu dẫn đến việc tích trữ năng lượng nhiều gây béo phì. Ngoài ra, ngủ nhiều còn khiến bạn dễ bị mỏi mệt, stress và dễ đói hơn.
>>> Danh mục khác: