Ngày nay, mất ngủ là hiện trang chung do các sức ép cuộc sống hoặc tác động từ chất kích thích của những loại thức uống như trà, cà phê,… Chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và cuộc sống hàng ngày của con người. Trên toàn cầu ngày nay, có rất nhiều người mắc phải chứng mất ngủ kinh niêm khiến thân thể mỏi mệt, tâm trạng cáu kỉnh, năng suất làm việc/học hành sút giảm,...
Đâu là biện pháp để cải thiện tình huống này? Theo các nhà khoa học, việc trị liệu bằng âm thanh là một trong các bí quyết chữa mất ngủ rất hiệu quả, tương tự những bà những mẹ đã ru chúng ta ngủ hồi còn thơ bé. Dưới đây là tổng hợp những âm thanh dễ ngủ, tương trợ giấc ngủ tốt mà bạn có thể tham khảo.
- Tiếng tự nhiên
Những nghiên cứu chỉ ra rằng những âm thanh môi trường thiên nhiên này làm chậm sóng não của chính ta và giúp đi vào giấc ngủ nhanh hơn, sâu hơn. Những âm thanh của thiên nhiên như tiếng mưa, tiếng lá xạc xào, tiếng gió thậm chí tiếng nhịp tim,... Đều là những âm thanh êm ái và hữu hiệu.
- Tiếng ồn nâu
Những tiếng ồn cũng có màu sắc khác nhau. Và trên thực tiễn, một dạng âm thanh dễ ngủ tồn tại nhưng ít được biết đến chính là tiếng ồn nâu. Trong âm thanh, nhiễu sóng nâu có độ trầm thấp hơn cả nhiễu sóng hồng. Thực chất nâu (brown) chẳng phải chỉ màu sắc mà được đặt theo lối di chuyển brownian, cũng là một hình mẫu chuyển động của phân tử nước và ánh sáng.
- Tiếng ồn hồng
Tiếng ồn hồng chứa những tần số ở trong phổ âm thanh nhưng cường độ giảm luôn đi cùng với tăng tần số. Trong một vài năm trở lại đây, tiếng ồn hồng được ưa thích hơn so với tiếng ồn trắng vì độ êm ái trong âm thanh. Hơn nữa, nhiễu sóng hồng cũng được đề nghị cho các ai đang tập làm quen với việc dùng âm thanh để cải thiện chất lượng giấc ngủ. Một số tiếng ồn hồng thân thuộc mà bạn có thể dễ dàng bắt gặp trong cuộc sống là tiếng mưa rả rích, tiếng phi cơ, tiếng xe lửa đang chạy với vận tốc đều đều, tiếng sóng biển vỗ,...
- Nhạc yêu thích
Lý do làm cho chúng ta chẳng thể ngủ được thường là do căng thẳng và một trong các cách để giảm bớt căng thẳng đó là nghe nhạc. Âm nhạc đã được chứng minh là có ảnh hưởng mạnh mẽ tới căng thẳng và cảm xúc của một người. Bằng cách nghe một bộ nhạc điệu yêu thích trước khi đi ngủ, bạn có thể có một giấc ngủ ngon hơn. Nếu bạn cảm thấy nhàm chán lúc phải nghe các âm thanh lặp đi lặp lại từ những tiếng ồn trắng, hồng, nâu, thậm chí là chẳng thể ngủ được với âm lượng đều đều này thì có thể thử bật danh sách âm nhạc yêu thích của bản thân.
- Nhiễu sóng âm thanh
Lúc nói về nhiễu sóng âm thanh chúng ta ngay lập tức nghĩ về tiếng radio rè rè đang dò tần số phát sóng hay tiếng tivi bị nhiễu do cho dò được kênh. Thực chất, nhiễu sóng còn có thể bao gồm rất nhiều âm thanh khác, chả hạn như tiếng quạt máy kêu vù vù, tiếng sóng biển rì rào,...
Để một âm thanh có thể được gọi là nhiễu sóng thì chúng phải được phát ra liên tục ở cùng một cường độ âm thanh, không quan yếu tần số, miễn sao có âm lượng đồng đều. Trong một môi trường hết sức yên ắng, một tiếng nhỏ cũng trở nên tương đối ồn và có thể khiến bạn tỉnh giấc. Nhưng nếu ngủ trong một môi trường có tiếng nhiễu sóng thì sự xen vào đột nhiên của tiếng ồn như tiếng xây dựng ngoài đường hay tiếng ngáy… đều không khiến bạn bị tỉnh giấc giữa đêm.
- Tiếng mưa
Âm thanh từ các cơn mưa có tiết tấu đơn điệu, lặp đi lặp lại. Nếu vỏ não của chúng ta tiếp xúc với dạng âm thanh đấy trong thời gian dài sẽ gây ra sự ức chế sâu, làm giảm hưng phấn của các bộ phận, cơ quan trên cơ thể khiến chúng ta nhanh nhất rơi vào giấc ngủ.
Y khoa đã chứng minh tiếng mưa rơi là một liệu pháp chữa bệnh rất tốt. Bộ não của chúng ta sẽ tưởng rằng các tiếng ồn ấy chưa đủ để đánh thức ta dậy chính vì vậy ta không cảm nhận được sự biến đổi âm thanh. Tiếng tí tách do mưa tạo ra một hiệu ứng che giấu các tiếng ồn khác tới tai chúng ta thông qua não bộ.
- Tiếng ASMR
Âm thanh ASMR nhận được nhiều sự để ý các năm vừa qua được chứng minh có thể giúp con người rơi vào trạng thái hạnh phúc và kích thích phản ứng cảm giác cực khoái độc. Hiện tượng ASMR được khái niệm là các âm thanh đời thường được thu và phát với âm lượng to hơn một chút để người nghe có cảm giác râm ran dễ chịu từ gáy lan xuống lưng.
Những âm thanh ASMR phổ thông gồm có tiếng thì thầm, tiếng thổi, tiếng gãi hay cào trên kim khí, nhựa, thậm chí là trực tiếp trên bề mặt micro , âm thanh của móng tay gõ trên các bề mặt khác nhau, âm thanh lật giấy lặp đi lặp, tiếng gõ bàn phím,... Có rất nhiều người tin rằng, video ASMR giống như một phương thuốc thần kỳ giúp chữa các chứng bệnh như trầm cảm, lo lắng, rối loạn giấc ngủ,...
- Tiếng ồn trắng
Tiếng ồn trắng là tất cả những âm thanh nằm ở tần số mà tai con người có thể bắt được, căn bản là từ 20 Hz tới 20 kHz. Ví dụ như tiếng tiếng quạt, tiếng TV hay radio kêu rè rè, tiếng máy lạnh đang chạy, tiếng sóng vỗ, tiếng máy sấy tóc, tiếng suối chảy xuôi dòng,...
Tiếng ồn trắng không chỉ giúp người trưởng thành ngủ ngon hơn mà còn giúp trẻ nhỏ dễ đi vào giấc ngủ hơn. Âm thanh này truyền đi với tần số có biên độ đồng đều mà tai chúng ta thu nhận, cho phép não duy trì sự quy tụ. Điều này rất hữu ích cho các người khó ngủ.
Không chỉ là âm thanh dễ ngủ, giúp con người có thể ngủ ngon hơn, tiếng ồn trắng còn có lợi ích bưng bít những tiếng ồn khác. Điều này đặc biệt hữu dụng đối với những gia đình đang có con nhỏ. Khi bé yêu đi ngủ nhưng những thành viên khác trong gia đình vẫn còn thức, bạn có thể sử dụng tiếng ồn trắng để loại bỏ những âm thanh khác, để bé yêu ngủ ngon hơn, không bị những âm thanh bên ngoài phòng ngủ quậy phá.
- Nhạc cho giấc ngủ
Cơ thể chúng ta 70% là nước, nếu tinh thể nước đá không phù hợp với nhạc rock thì có thể nước trong thân thể sẽ không có được trạng thái tốt nhất khi nghe loại nhạc này, và qua ấy có thể ảnh hưởng tới chất lượng giấc ngủ. Để giải tỏa căng thẳng nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ thường có sở thích nghe các bản nhạc rock, nhạc điện tử, remix… những loại nhạc này thường có tiết tấu hơi dồn dập, mức âm thanh to nên dễ gây tai hại cho thính giác và não bộ.
Theo tổ chức Y tế thế giới WHO, thanh thiếu niên và người trẻ đang có nguy cơ mất đi thính giác chỉ vì nghe nhạc chủ yếu bằng tai nghe và vượt mức âm lượng cho phép. Vậy nên, lúc dùng tai nghe, hãy sử dụng loại tai phone được trang bị lớp phương pháp âm để tránh âm thanh dội thẳng vào tai.
Ngưỡng cường độ âm thanh an toàn nằm dưới 85 dB. Vượt ngưỡng âm thanh này thì dù là nhạc thính phòng du dương cũng không còn tốt cho não bộ, không tăng cường trí nhớ và chẳng giúp dễ ngủ. Ngoài sử dụng các âm thanh để dễ ngủ thì cũng có những cách hỗ trợ cải thiện tình huống mất ngủ khác như massage, thiền, hay các bài tập tư duy, xây dựng lối sống lành mạnh, giảm thiểu các ảnh hưởng tiêu cực tới giấc ngủ và trí nhớ,...
>>> Danh mục khác: